Bir ustanın omuzlarındaki ağır yük
Sivrihisar'ın bozkır manzarasında yükselen kule, günün her saatinde çanlarını seslendirir. Bu sesin arkasında ise sessiz bir kahraman var.
Hasan Hüseyin Gürkan. 57 yaşında, iki çocuk babası ve bir de torun sahibi. Kimsenin görmediği bu adam, kuleyi 1990'lardan beri tek başına ayakta tutuyor.
İnsanlar sadece saatin tik takını duyar. Ama o, her 4-5 günde bir çıkıp 800 kiloluk ağırlığı kuran kişi. Hepsi bu kadar basit değil elbette.
Mekanizmanın gizli ritmi ve ağırlık dengesi
Bu kuledeki saat otomatik değil. Tamamen ağırlıkla çalışan klasik bir mekanizma var içinde.
Sağ taraftaki 400 kiloluk ağırlık saati yürütür. Sol taraftaki ise çanı çalıştırır.
Her saat başında iki kez, buçuklarda ise bir kez vuran çan, bölgenin ritmini belirliyor aslında.
Bu sistem bugün bile nadir görülür. Çünkü modern otomatik saatler gibi sürekli enerji üretme derdi yok.
Neden bu kadar hassas?
Parçası da kolay kolay bulunmaz. Bir dişli koparsa günlerce beklersiniz.
Hasan Usta bunu çok iyi biliyor. O yüzden her kontrolde titizlikle davranıyor.
Çırak bulamamanın sessiz krizi
Hasan Usta'nın en büyük korkusu da bu işte. Kendisi emekli olduktan sonra kuleyi kuracak kimse yok.
Bu meslek artık gençler arasında pek popüler değil. Dijital saatler her yeri kapladı.
Ama bir kuleyi ayakta tutmak sadece teknik bilgi istemiyor. Sevgi ve sabır da gerekiyor.
Eğer bu bilgi kaybolursa, Sivrihisar'ın sembolü sessizliğe gömülür.
Otomatik saatler ve tarihi mekanizmalar arasındaki bağ
Bugün bileklerimizdeki otomatik saatler de aslında aynı prensiple çalışıyor. Hareketle enerji üretiliyor.
İzmir Saat Kulesi'nin mekanizmasını on yıllardır tek bir usta kuruyor haberi de benzer bir tabloyu gözler önüne seriyor.
Bu durum Türkiye'nin dört bir yanında tekerrür ediyor. Ustalar yaşlanıyor, çırak yetişmiyor.
Otomatik saatlerin geleceği ne olacak?
Modern otomatik saatler de aynı kaderi paylaşabilir. Çünkü onları da sadece birkaç usta tamir edebiliyor.
Otomatik saat nedir sorusunun cevabı neden her zaman yarım kalır yazısı ise bu konuyu derinlemesine ele alıyor.
Teknoloji ilerledikçe mekanizmaların değeri artıyor. Ama bakım yapabilenlerin sayısı azalıyor.
Hasan Usta'nın gözünden bir gün
Sabah erken kalkıyor. Kuleye yürüyor. Ağırlıkları tek tek kontrol ediyor.
Bazen saat duruyor. O hemen harekete geçiyor. Çan çalmazsa uyku tutmuyor.
Bu iş sadece bir meslek değil. Bir tutku, bir sorumluluk.
Bakımın ince detayları
Ağırlıklar her zaman aynı hizaya gelmeli. Zorlama yapmamak da şart.
Saat uzmanları size söylemediği bakım hatası otomatik saatler için de geçerli.
Yanlış yağlama tüm sistemi mahvedebilir. Doğru ürün kullanmak şart.
Bu hikaye neden önemli?
Sivrihisar'ın kulesi sadece bir saat değil. Bir dönemin tanığı.
1899'dan beri ayakta durması başlı başına bir mucize. Ve bu mucizeyi yaşatan bir insanın elleri var.
Eğer bu bilgi kesintiye uğrarsa geri dönüşü zor olabilir.
Toplumsal bir kayıp mı geliyor?
Gençler dijital saatlere alıştı. Mekanik saatlerin büyüsü onlar için eksik.
Ama bir kuleyi kurmak bambaşka bir deneyim. Dokunuşunuzun sesi var.
Bu hissi yaşatan son nesil olabiliriz. Ve bu gerçekten düşündürücü.
Otomatik saat tutkunları için bir ders
Eğer otomatik saat kullanıyorsanız bakımı ihmal etmeyin.
Otomatik saatler için kurma kutusu alırken kimse söylemediği 5 detay yazısı bu konuda çok faydalı.
Saatiniz durduğunda hemen panik yapmayın. Ama uzun süre bekletmeyin de.
Bakım maliyeti ne kadar?
Basit bir yağlama bile yüzlerce lira tutabiliyor.
Comments ()